Etykiety

[Q&A] Wątpliwości wokół postu...

 

źródło: pinterest.com

 

W związku z rozpoczętym niedawno okresem Wielkiego Postu, postanowiłam zebrać najważniejsze pytania jego dotyczące. To pytania, które sama sobie stawiam i które często pojawiają się w rozmowach o poście. Może pomogą też komuś z Was przeżyć ten czas świadomiej. Zaczynamy!


1. Dlaczego pościmy i skąd liczba 40 dni?

Post jest sposobem przygotowania serca na spotkanie z Bogiem - uczy samokontroli, pokory i refleksji nad własnym życiem. Liczba 40 nawiązuje do Biblii: 40 dni Mojżesz spędził na Synaju (por. Wj 24,18), 40 dni Eliasz wędrował (por. 1 Krl 19, 1-8), a Jezus pościł 40 dni na pustyni (por. Mt 4,1-2). To czas duchowej odnowy i nawrócenia. 

2. Dlaczego akurat mięso czerwone i drób?

Przyrządzanie mięsa czerwonego i drobiu było dawniej wyrazem luksusu, ponieważ nie każdy mógł sobie na nie pozwolić. Dziś, choć ceny mięsa nadal pozostają wiele do życzenia, dla wielu nie jest to już wydatek ponad siły. Jednak wyrzeczenie z ich spożycia uczy umiaru i solidarności z potrzebującymi, zwłaszcza głodnymi. 

3. Czy post jest zapisany w Dekalogu?

Dekalog nie mówi o wstrzemięźliwości od mięsa w piątki, ale wskazują na to przykazania kościelne (czwarte z nich) sformułowane dla dobra duchowego wiernych. Konkrety dotyczące wieku i rodzaju pokarmów regulują przepisy prawa kanonicznego. Jednak idea postu pozostała jako jeden z ważniejszych motywów zwłaszcza w Ewangelii. Jezus ukazywał post jako sposób na walkę z grzechem, dawał wskazania jak pościć roztropnie oraz sam go podjął przed rozpoczęciem publicznej działalności. 

4. Jaka jest różnica między postem ilościowym, jakościowym, ścisłym oraz eucharystycznym?
 

1. Post jakościowy (wstrzemięźliwość od mięsa)

– polega na powstrzymaniu się od spożywania mięsa (czerwonego i drobiu),
– obowiązuje w piątki,
– dotyczy osób od 14. roku życia wzwyż (bez górnej granicy wieku),
– nie obowiązuje, gdy w piątek przypada uroczystość.

2. Post ilościowy

– polega na ograniczeniu ilości jedzenia,
– dopuszcza jeden posiłek do syta oraz dwa mniejsze, które razem nie dorównują temu głównemu,
– obowiązuje osoby pełnoletnie do rozpoczęcia 60. roku życia.
 

3. Post ścisły
 
– łączy post ilościowy i jakościowy,
– obowiązuje w Środę Popielcową i w Wielki Piątek,
– oznacza: bez mięsa + ograniczona ilość posiłków,
– świadome i dobrowolne złamanie może stanowić materię grzechu ciężkiego (nie dotyczy wyjątkowych okoliczności)

4. Post eucharystyczny

– wyraz szacunku dla sakramentu, jakim jest przyjęcie Najświętszego Ciała i Krwi Jezusa
– obowiązuje wszystkich, którzy mogą przyjmować Komunię, niezależnie od wieku
– oznacza: powstrzymanie się od jedzenia i picia godzinę przed przyjęciem Komunii świętej
– nie dotyczy: picia wody, przyjmowania lekarstw, wyjątkowych przypadków 

5. Czy zjedzenie mięsa w piątek jest grzechem ciężkim? 

Aby zaistniał grzech ciężki muszą być spełnione naraz trzy warunki: robię coś świadomie, dobrowolnie i jest to ważna materia np. przykazania. Sytuacja taka ma na przykład miejsce jeśli wiem że obowiązuje mnie post, ale mam ochotę na mięsny posiłek, nikt mnie do niego nie zmusza, nie jestem w sytuacji granicznej i wiem, że mogę skorzystać z czegoś innego, ale tego nie robię. 

Z postu zwalniają m.in. poważna choroba, ciąża, ciężka praca fizyczna, wiek wiernego czy inne realne przeszkody. Kościół nie oczekuje heroizmu kosztem naszego zdrowia. 

6. Co jeśli jestem w podróży, jadłodajni, ktoś poda mi mięso przez przypadek, zapomnę o poście etc.?  

Nie trzeba się obwiniać. Liczy się intencja i duch wyrzeczenia. Post ma wymiar formacyjny i wspólnotowy, a nie absolutnie literalny. Jeśli zdarzy się, że będziemy w długiej podróży, która wymaga wysiłku, albo nie mamy wpływu na menu czy nie chcemy wyrzucić pozostałości, którymi można się podzielić, wówczas należy kierować się przykazaniem miłości. Z kolei zapomnienie o poście, nie kwalifikuje czynu jako grzech ciężki, ze względu na ograniczoną świadomość. 

7. Dlaczego muszę prosić o dyspensę, jeśli wiem z góry że będę jeść mięso, a nie chcę mieć grzechu ? 

Prośba o dyspensę pokazuje wspólnotowy wymiar postu. Nie jest ograniczeniem Twojej wolności, tylko świadomym wyborem w wyjątkowej sytuacji (np. ktoś bliski urządza wesele w piątek ze względów logistycznych/finansowych). Daje też poczucie odpowiedzialności - jesteś w kontakcie z Kościołem i Jego duchem, nawet jeśli z jakiegoś powodu nie możesz w pełni dotrzymać postu.

8. Dlaczego w Polsce obowiązuje konkretna dyscyplina postna, a w innych krajach katolickich nie?

Episkopaty innych krajów często pozostawiają większą swobodę wiernym, dostosowując praktyki do lokalnej kultury, nawyków żywieniowych i warunków życia. Polska tradycja utrzymuje dyscyplinę, aby zachować wspólnotowy wymiar praktyki, a także wprowadzać element rozwoju i wychowania duchowego. Chroni to również wiernych przed nadinterpretacjami oraz do sprowadzania sensu pokuty do tego co wygodne (np. podejmuję jedynie praktyki takie jakie mi się podobają lub nie podejmuję ich wcale). 

9. Czy dyscyplina postna od mięsa nie jest przestarzała/zniewalająca w obecnych czasach? 

Dyscyplina uczy dojrzałej wolności. Wstrzemięźliwość pomaga panować nad sobą, dokonywać świadomych wyborów i kierować codziennym życiem w zgodzie z wartościami. Reguły nie zniewalają, pomagają budować relację z Bogiem, uczą odpowiedzialności i solidarności z bliźnimi.  

10. A jeśli rezygnacja z mięsa nie jest dla mnie wyrzeczeniem? 

Ważne jest, by zachować wymiar wspólnotowy, czyli łączność z Kościołem i innymi pokutującymi wiernymi. Dlatego nawet jeśli brak mięsa nie stanowi wyzwania, warto powstrzymać się od jego spożywania we wskazane dni. Możesz natomiast dobrać inne wyrzeczenie lub praktykę pokutną, która będzie dla Ciebie realnym poświęceniem i sposobem duchowego wzrostu np. bycie offline, odprawienie Drogi Krzyżowej, poświęcenie czasu komuś, kto tego potrzebuje itd. 

11. Czy tylko katolicy rezygnują z mięsa na czas postu? 

W innych wyznaniach chrześcijańskich również podejmuje się praktyki postne. 

W Kościołach prawosławnych post bywa nawet bardziej wymagający - obejmuje nie tylko mięso czerwone, ale często też wszelki nabiał, jaja, ryby i olej. Wyznawcy poszczą nie tylko w piątki, ale także w środy. Mają również inne dłuższe okresy postne, podobne do Wielkiego Postu, np. 40-dniowy post ku czci św. Filipa przed Bożym Narodzeniem. W najsurowsze dni dieta prawosławnego składa się głównie z surowych warzyw, owoców oraz chleba i wody. 

Z kolei w wielu wspólnotach protestanckich (np. Kościół Ewangelicko-Augsburski) post nie jest regulowany odgórnie w tak szczegółowy sposób, ale praktyki pokutne i postne również są podejmowane jako osobista decyzja wiernego. Jeśli są jakieś regulacje, zależą one od wspólnoty, do której należy wierny. Forma się różni, ale sens nawrócenia, oczyszczenia oraz przygotowania serca pozostaje wspólny.

 

 

 

  

Warto zajrzeć:  


  

 

 

Sekcja:

Najchętniej czytane